Spreiden betekent je geld verdelen over meerdere beleggingen, zodat één slechte uitkomst je portefeuille niet te hard raakt. Het voorkomt geen verlies, maar kan de schade van één misser beperken.
Waarom spreiden?
Neem € 10.000 en twee manieren om het te beleggen:
- Alles in één aandeel. Daalt dat aandeel 50%, dan verlies je € 5.000, dus 50% van je portefeuille.
- Verdeeld over 10 aandelen, elk € 1.000. Daalt één aandeel 50%, dan verlies je € 500, dus 5% van je portefeuille.
De kans dat één bedrijf tegenvalt is dezelfde. Het effect op je portefeuille is veel kleiner. Spreiden verkleint dus het risico van één bedrijf, maar niet het risico dat de hele markt daalt.
Op welke manieren kun je spreiden?
- Over bedrijven: meerdere aandelen in plaats van één.
- Over sectoren: bijvoorbeeld techniek, zorg, energie en voeding.
- Over regio’s: Nederland, Europa, andere delen van de wereld.
- Over soorten beleggingen: aandelen, obligaties en spaargeld.
- Over tijd: je geld in delen inleggen in plaats van in één keer. Probeer dit met de DCA-calculator.
Een ETF als gemakkelijke manier
Een ETF is een fonds dat op de beurs verhandeld wordt en vaak in veel bedrijven tegelijk belegt. Met één aankoop heb je dan al spreiding. Kijk wel naar de kosten, naar wat er precies in zit en naar de risico’s, zoals valutaverschillen.
Valse spreiding
Spreiden werkt alleen als je beleggingen niet allemaal tegelijk dezelfde kant op gaan. Heb je 10 aandelen uit dezelfde sector, dan kunnen ze samen dalen op hetzelfde nieuws. Je hebt dan weinig echte spreiding. Kijk naar sector, regio en soort belegging. Dit heet correlatie: de mate waarin beleggingen samen bewegen. Meer over risico per positie lees je in Risicobeheer: de basis.
Te veel spreiden
Ook te veel verschillende beleggingen kan een probleem zijn. Je krijgt een portefeuille die moeilijk te volgen is, en de extra spreiding wordt steeds kleiner. Bovendien kunnen kosten oplopen.
Beleggingsmix: een voorbeeld
Je mix van aandelen, obligaties en spaargeld noem je je asset allocation. De juiste mix hangt af van je doel, hoe lang je wilt beleggen en hoeveel schommelingen je kunt verdragen.
Ter illustratie, geen advies: iemand besluit 70% in aandelen-ETF’s en 30% in obligaties te beleggen. Bij een bedrag van € 10.000 is dat € 7.000 en € 3.000. Meer aandelen geeft doorgaans grotere schommelingen. Een vuistregel op basis van alleen je leeftijd is te simpel.
Herbalanceren
Na verloop van tijd groeien onderdelen niet even snel, waardoor je mix verschuift. Herbalanceren is je mix terugbrengen naar je plan.
Voorbeeld: je begint met € 7.000 aandelen en € 3.000 obligaties (70/30). De aandelen stijgen 20% naar € 8.400, de obligaties blijven € 3.000. Samen is dat € 11.400, en de aandelen zijn nu 73,7%. Om terug te gaan naar 70% moet je aandelen ter waarde van € 420 verkopen en voor € 420 obligaties kopen. Zo houd je het risico waar je voor koos.
Dit kan op een vast moment, bijvoorbeeld eens per jaar, of als een onderdeel te ver afwijkt. Houd rekening met transactiekosten.
Veelgemaakte fouten
- Alles in één aandeel of één sector.
- Veel posities nemen die toch hetzelfde doen.
- Alleen beleggen in je eigen land of bedrijf.
- Beleggingen kopen omdat ze vorig jaar het best deden.
- Kosten van fondsen en transacties negeren.
Stappenplan
- Bepaal je doel en hoe lang je wilt beleggen.
- Kies je mix tussen aandelen, obligaties en spaargeld.
- Verdeel binnen aandelen over sectoren en regio’s, bijvoorbeeld met ETF’s.
- Check of je beleggingen niet allemaal hetzelfde doen.
- Kies een vaste regel voor herbalanceren en noteer je keuzes in een handelsdagboek.
Reken het zelf uit
Test jezelf
Oefenvragen ter controle van je begrip, geen advies.
Je hebt € 10.000, verdeeld over 10 aandelen van elk € 1.000. Eén aandeel daalt 50%. Hoeveel procent van je portefeuille verlies je?
- 5%
- 10%
- 50%
Bekijk antwoord
Antwoord:A. 5%
Eén aandeel van € 1.000 verliest 50% = € 500. Dat is 5% van € 10.000. Bij alles in één aandeel was het 50%.
Spreiden verkleint vooral welk risico?
- Het risico dat de hele markt daalt
- Het risico van één bedrijf
- Het risico van kosten
Bekijk antwoord
Antwoord:B. Het risico van één bedrijf
Spreiden verkleint het risico van één bedrijf, maar niet het risico dat de hele markt daalt.
Je hebt 10 aandelen, allemaal uit dezelfde sector. Wat is het probleem?
- Je hebt te weinig kosten
- Je mag maximaal 5 aandelen hebben
- Ze kunnen samen dalen op hetzelfde nieuws, dus je hebt weinig echte spreiding
Bekijk antwoord
Antwoord:C. Ze kunnen samen dalen op hetzelfde nieuws, dus je hebt weinig echte spreiding
Dit heet valse spreiding. Correlatie is de mate waarin beleggingen samen bewegen. Kijk daarom naar sector, regio en soort belegging.
Je mix is € 7.000 aandelen en € 3.000 obligaties. De aandelen stijgen 20% naar € 8.400, de obligaties blijven € 3.000. Wat moet je doen om terug te gaan naar 70/30?
- € 420 obligaties verkopen en aandelen kopen
- Aandelen ter waarde van € 420 verkopen en voor € 420 obligaties kopen
- Niets: 70/30 blijft vanzelf bestaan
Bekijk antwoord
Antwoord:B. Aandelen ter waarde van € 420 verkopen en voor € 420 obligaties kopen
Samen is het € 11.400; 70% daarvan is € 7.980. Aandelen zijn € 8.400, dus je verkoopt € 420 aandelen en koopt € 420 obligaties.
Wat noem je je mix van aandelen, obligaties en spaargeld?
- Correlatie
- Herbalanceren
- Asset allocation
Bekijk antwoord
Antwoord:C. Asset allocation
Je mix van aandelen, obligaties en spaargeld noem je je asset allocation. Herbalanceren is die mix terugbrengen naar je plan.
Veelgestelde vragen
- Hoeveel aandelen heb ik nodig om gespreid te zijn?
- Er is geen vast getal. Meer verschillende aandelen verkleint de invloed van één bedrijf, maar het aantal zegt niet alles. Tien aandelen uit dezelfde sector spreiden minder dan vier uit verschillende sectoren. Een fonds of ETF houdt vaak honderden aandelen in één product.
- Moet ik ook buiten Nederland beleggen?
- Wie alleen in Nederlandse bedrijven belegt, is erg afhankelijk van één markt. Beleggen in meerdere regio's kan dat verkleinen. Het levert wel andere risico's op, zoals valutaverschillen. Hoeveel past, hangt af van je doelen.
- Hoe verdeel ik mijn geld over aandelen en obligaties?
- Er is geen verdeling die voor iedereen past. Het hangt af van hoe lang je wilt beleggen, hoeveel schommelingen je kunt verdragen en wat je doel is. Een verdeling met meer aandelen kan meer schommelen. Een vuistregel op basis van alleen je leeftijd is te simpel.
- Zijn losse aandelen of ETF's beter om te spreiden?
- Een ETF is een fonds dat in veel aandelen tegelijk belegt. Daarmee spreid je met één aankoop. Bij losse aandelen moet je zelf voor spreiding zorgen en betaal je vaak meer transactiekosten. Kijk bij een ETF wel naar kosten en wat erin zit.
- Hoe vaak moet ik herbalanceren?
- Dat kan op een vast moment, bijvoorbeeld eens per jaar, of als een onderdeel te ver van je plan afwijkt. Houd rekening met kosten van het kopen en verkopen. Kies vooraf een regel en houd je eraan.