Een winst-en-verliesoverzicht laat zien wat je trades hebben opgeleverd. Als je weet waar je moet kijken, ontdek je wat wel en niet werkt, zonder te gokken.
Wat staat er in een overzicht?
Brokers tonen je resultaat op een eigen manier, maar je ziet meestal deze onderdelen:
- Gerealiseerd resultaat: winst of verlies op posities die je hebt gesloten. Dit is echt geboekt.
- Ongerealiseerd resultaat: winst of verlies op posities die nog open staan. Dit kan nog veranderen.
- Kosten: commissie, spread, financieringskosten en eventueel valutakosten. Kijk of je overzicht resultaten voor of na kosten toont.
- Nettoresultaat: het resultaat na aftrek van kosten.
Vergelijk steeds hetzelfde: gerealiseerd resultaat na kosten over een vaste periode.
Belangrijke cijfers
Neem als voorbeeld 20 afgesloten trades in een maand:
- 8 winnende trades met gemiddeld € 150 winst: € 1.200
- 12 verliezende trades met gemiddeld € 80 verlies: € 960
- Resultaat voor kosten: € 1.200 − € 960 = € 240
- Kosten: € 3 per trade, € 60 totaal
- Resultaat na kosten: € 180
Hieruit haal je:
| Cijfer | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Winstpercentage | 8 ÷ 20 | 40% |
| Gemiddelde winst ÷ gemiddeld verlies | € 150 ÷ € 80 | 1,875 |
| Winstfactor (voor kosten) | € 1.200 ÷ € 960 | 1,25 |
| Gemiddeld resultaat per trade, na kosten | € 180 ÷ 20 | € 9 |
Een winstfactor boven 1 betekent dat de winsten groter waren dan de verliezen. Met 20 trades is dat nog een kleine steekproef. Eén uitschieter kan het beeld sterk veranderen.
Maximale daling (drawdown)
Dit is de grootste daling van je rekening van een hoogtepunt naar een dieptepunt. Stel je rekening steeg naar € 10.500 en zakte daarna naar € 9.450. De daling is € 1.050, dus 10%. Hoe groter de daling, hoe meer winst je nodig hebt om terug te komen. Zie de drawdown-calculator.
Winstpercentage zonder context zegt weinig
Vergelijk twee traders over 10 trades:
- Trader A wint 6 keer € 50 en verliest 4 keer € 100: € 300 − € 400 = − € 100
- Trader B wint 4 keer € 200 en verliest 6 keer € 100: € 800 − € 600 = + € 200
Trader A wint 60% en verliest geld. Trader B wint 40% en verdient geld. Het winstpercentage telt dus alleen mee samen met de grootte van winsten en verliezen. Hoe dat samenhangt, lees je in Risico en rendement in balans.
Zoek patronen
Sorteer je trades en kijk of je opvallende groepen ziet. Bijvoorbeeld:
- Tijd van de dag: komen je verliezen vooral op bepaalde uren?
- Type opzet: werkt de ene aanpak beter dan de andere?
- Grootte van je posities: neem je na een winst grotere posities dan je plan toestaat?
- Aantal trades: daalt je resultaat in drukke weken?
Pas op voor te snelle conclusies. Een patroon in 10 trades kan toeval zijn. Noteer wat je ziet en kijk of het zich herhaalt. Een handelsdagboek helpt je daarbij.
Stel doelen die je kunt beïnvloeden
Je kunt niet bepalen of een trade wint. Wel kun je bepalen hoeveel je riskeert, of je je plan volgt en of je je kosten laag houdt. Kies doelen over je proces, bijvoorbeeld:
- Ik riskeer nooit meer dan het vooraf gekozen bedrag per trade (zie de risico-per-trade-calculator).
- Ik noteer elke trade dezelfde dag.
- Ik doe niet meer dan het aantal trades dat ik vooraf heb gekozen.
Stappenplan
- Exporteer je gerealiseerde trades over een vaste periode.
- Bereken winstpercentage, gemiddelde winst, gemiddeld verlies en winstfactor, telkens na kosten.
- Bepaal je maximale daling.
- Zoek naar patronen, en toets ze in de volgende periode.
- Kies één proces-doel voor de volgende periode.
Reken het zelf uit
Test jezelf
Oefenvragen ter controle van je begrip, geen advies.
Wat is het verschil tussen gerealiseerd en ongerealiseerd resultaat?
- Gerealiseerd is het resultaat op open posities, ongerealiseerd op gesloten posities
- Gerealiseerd is geboekt op gesloten posities, ongerealiseerd kan nog veranderen op open posities
- Gerealiseerd is het resultaat voor kosten, ongerealiseerd na kosten
Bekijk antwoord
Antwoord:B. Gerealiseerd is geboekt op gesloten posities, ongerealiseerd kan nog veranderen op open posities
Gerealiseerd resultaat is echt geboekt op gesloten posities. Ongerealiseerd resultaat zit in posities die nog open staan en kan nog veranderen.
In een maand heb je € 900 winst op winnende trades en € 600 verlies op verliezende trades. Wat is de winstfactor (voor kosten)?
- 0,67
- 1,25
- 1,5
Bekijk antwoord
Antwoord:C. 1,5
De winstfactor is totale winst ÷ totaal verlies = € 900 ÷ € 600 = 1,5. Boven 1 betekent dat de winsten groter waren dan de verliezen, voor kosten.
Je rekening steeg naar € 12.000 en zakte daarna naar € 10.800. Wat is de maximale daling (drawdown)?
- € 1.200, ofwel 10%
- € 1.200, ofwel 12%
- € 10.800, ofwel 90%
Bekijk antwoord
Antwoord:A. € 1.200, ofwel 10%
De daling is € 12.000 − € 10.800 = € 1.200. Gedeeld door het hoogtepunt van € 12.000 is dat 10%.
Trader A wint 60% van zijn trades en verliest geld. Trader B wint 40% en verdient geld. Wat leer je hieruit?
- Een lager winstpercentage betekent altijd een slechter resultaat
- Het winstpercentage zegt alleen iets samen met de grootte van winsten en verliezen
- Het winstpercentage maakt niet uit
Bekijk antwoord
Antwoord:B. Het winstpercentage zegt alleen iets samen met de grootte van winsten en verliezen
Trader A won 6 keer € 50 en verloor 4 keer € 100 (− € 100). Trader B won 4 keer € 200 en verloor 6 keer € 100 (+ € 200). Kijk dus naar beide samen.
Over 20 trades is je resultaat voor kosten € 300. Je betaalt € 3 kosten per trade. Wat is je resultaat na kosten?
- € 297
- € 270
- € 240
Bekijk antwoord
Antwoord:C. € 240
Kosten: 20 × € 3 = € 60. Resultaat na kosten: € 300 − € 60 = € 240. De tutorial vergelijkt steeds het resultaat na kosten.
Veelgestelde vragen
- Wat is een goed winstpercentage?
- Dat bestaat niet in het algemeen. Het hangt af van de grootte van je winsten en verliezen. Een strategie met 40% winnende trades kan winst maken als de winsten groter zijn dan de verliezen. Een strategie met 60% kan verlies maken als de verliezen groter zijn. Kijk daarom altijd naar beide samen.
- Hoe bereken ik de winstfactor?
- Deel je totale winst op winnende trades door je totale verlies op verliezende trades. Is de uitkomst hoger dan 1, dan was je resultaat voor kosten positief. Heb je € 1.200 winst en € 960 verlies, dan is de winstfactor 1,25. Trek je kosten af voor een eerlijk beeld. Met weinig trades zegt het getal niet veel.
- Wat is de maximale daling (drawdown)?
- Het is de grootste daling van je rekening van een hoogtepunt naar een daaropvolgend dieptepunt. Ging je rekening van € 10.500 naar € 9.450, dan is dat € 1.050 of 10%. Het laat zien hoe pijnlijk een slechte periode kan zijn. Welke daling je kunt verdragen is persoonlijk.
- Wat is belangrijker: winstpercentage of verhouding tussen winst en verlies?
- Allebei hangen ze samen. Met een lager winstpercentage heb je grotere winsten nodig dan verliezen, en andersom. Reken beide door met je eigen cijfers, bijvoorbeeld met de risico-rendement-calculator.
- Hoe vaak moet ik mijn overzicht bekijken?
- Kijk wekelijks naar je trades en maandelijks naar de grotere lijn. Een dagelijkse blik op je saldo kan je aanzetten tot impulsieve beslissingen. Kies een vast moment en houd je daaraan.