TL;DR: GARP is beleggen in bedrijven met groeiende winst, tegen een koers die redelijk is ten opzichte van die groei. De PEG-ratio (K/W gedeeld door verwachte winstgroei in procenten) is de gangbare maatstaf. Het gaat om een schatting en garandeert niets.
Wat kun je verwachten?
- Tijd per week
- Circa 2 tot 4 uur per week in de beginfase, daarna rond de publicatie van cijfers.
- Startkapitaal
- Geen vast minimum. Bij kleine bedragen wegen orderkosten zwaar en is spreiding lastig. Alleen geld inleggen dat je kunt missen.
- Typische tegenvallers
- Tegenvallende winstcijfers, dalende koersen als de groei vertraagt, en jaren zonder resultaat. Groeiaandelen kunnen 30% of meer dalen.
- Kosten
- Orderkosten, spread, valutakosten bij buitenlandse aandelen, bewaarkosten en bronbelasting op dividend. Vergelijk de kosten van meerdere brokers.
- Niet geschikt als…
- Mensen die snel resultaat verwachten, geen jaarverslagen willen lezen of een forse koersdaling niet kunnen dragen.
Hoe werkt het?
GARP (growth at a reasonable price) zoekt een middenweg tussen groeibeleggen en waardebeleggen. Peter Lynch beschreef in One Up on Wall Street (1989) de PEG-ratio: de koers-winstverhouding (K/W) gedeeld door de verwachte jaarlijkse winstgroei in procenten. Hij noemde een aandeel waarvan de K/W gelijk is aan de groei redelijk geprijsd. Een PEG onder 1 ziet hij als aantrekkelijk en ver boven 1 als duur. De PEG-ratio was al eerder in gebruik; Lynch maakte hem bekend. De ratio hangt af van een schatting van de groei, en die schatting kan fout zijn. Dit is educatie en geen beleggingsadvies.
Kern principes
- 1. Zoek winstgroei die het bedrijf waarschijnlijk kan volhouden
- 2. Vergelijk de koers met de groei, bijvoorbeeld met de PEG-ratio
- 3. Betaal niet te veel, ook niet voor een geweldig bedrijf
- 4. Koop bedrijven die je kunt uitleggen
Stappen plan
- 1
Leer de PEG-ratio berekenen
Deel de K/W (koers gedeeld door winst per aandeel) door de verwachte jaarlijkse winstgroei in procenten. Oefen met bedrijven die je kent. Gebruik voorzichtige groeischattingen.
- 2
Maak een lijst met kandidaten
Filter op positieve winst over meerdere jaren, redelijke groei en een PEG rond of onder 1. Extreme groeicijfers zijn vaak niet houdbaar.
- 3
Begrijp het bedrijf
Leg in een paar zinnen uit hoe het bedrijf geld verdient en wat zijn voordeel is. Lees het jaarverslag, vooral het deel over de strategie en de risico's.
- 4
Bepaal positiegrootte en spreiding
Verdeel je geld over meerdere aandelen en houd elke positie klein. Een deel van de keuzes zal tegenvallen.
- 5
Volg de cijfers en herzie op vaste momenten
Bereken de PEG opnieuw bij elke publicatie van cijfers. Herzie je positie als de groei terugvalt, de PEG sterk stijgt of je onderbouwing niet meer klopt.
Details per onderdeel
De PEG-ratio uitgelegd
De PEG-ratio is de K/W gedeeld door de verwachte jaarlijkse winstgroei (in procenten). Een aandeel met een K/W van 20 en 20% groei heeft een PEG van 1. Bij een K/W van 20 en 10% groei is de PEG 2.
De ratio maakt een snelle vergelijking tussen aandelen met verschillende groei mogelijk. Een lage K/W kan duur zijn bij weinig groei, en een hoge K/W kan redelijk zijn bij sterke groei. De ratio is wel grof: hij zegt niets over schulden, kasstroom of hoe zeker de groei is.
Wat Lynch beschreef
In One Up on Wall Street (1989) beschreef Peter Lynch, die het Magellan-fonds van Fidelity beheerde, hoe gewone beleggers bedrijven kunnen vinden uit hun eigen omgeving: winkels, producten en diensten die ze begrijpen. Hij noemde een aandeel waarvan de K/W gelijk is aan de groei redelijk geprijsd en onderscheidde soorten bedrijven (langzame groeiers, stabiele bedrijven, snelle groeiers en meer). Over rendementen van individuele fondsen of aandelen doen we hier geen uitspraken: resultaten uit het verleden zeggen niets over de toekomst.
Wanneer betalen voor groei misgaat
Betaal je een hoge K/W voor snelle groei, dan moet de groei ook komen en moet de markt bereid blijven dat te betalen. Valt de groei tegen, dan daalt de winst-verwachting en vaak ook de K/W. Beide effecten werken tegelijk. Het rekenvoorbeeld hieronder laat dat zien met verzonnen cijfers.
Daarom kijken beleggers ook naar de balans, de kasstroom en de duurzaamheid van het verdienmodel, niet alleen naar de PEG.
Grenzen van de methode
Groeischattingen komen vaak van analisten en zijn in de praktijk vaak te optimistisch. Winsten kunnen tijdelijk hoog zijn door eenmalige posten. Voor kleinere bedrijven zijn er minder schattingen. Bij bedrijven met verlies of zeer lage winst is de PEG niet bruikbaar.
Gebruik de ratio dus als eerste filter en lees daarna het jaarverslag.
- Basiskennis van K/W en winstgroei
- Kunnen rekenen met procenten
- Geduld voor een horizon van meerdere jaren
- Aandelenscreener met K/W en groeicijfers
- Jaarverslagen en winstberichten
- Rekenblad voor PEG en scenario's
- 01 PEG-ratio rond of onder 1, gebaseerd op een voorzichtige groeischatting
- 02 Winstgroei die je kunt onderbouwen en die geen uitschieter is
- 03 Een K/W die past bij de groei
- 04 Een gezonde balans en een duidelijk verdienmodel
- 05 Je kunt in een paar zinnen uitleggen hoe het bedrijf geld verdient
- 01 Herzie de positie als de PEG-ratio sterk stijgt (bijvoorbeeld boven 2)
- 02 Herzie als de winstgroei duidelijk terugvalt
- 03 Herzie als je oorspronkelijke onderbouwing niet meer klopt
- 04 Herbalanceer als een positie te groot wordt
Reken voorbeeld
Fictief rekenvoorbeeld (geen advies, geen voorspelling). Een bedrijf heeft een winst per aandeel van €1,50 en een koers van €30. De verwachte winstgroei is 25% per jaar.
Formules: K/W = koers / winst per aandeel. PEG = K/W / winstgroei (%).
- K/W = €30 / €1,50 = 20
- PEG = 20 / 25 = 0,8
Ter vergelijking: een bedrijf met K/W 30 en 15% groei heeft PEG 30 / 15 = 2,0.
Wat als de groei tegenvalt? Kijk drie jaar vooruit.
- Bij 25% groei per jaar: winst = €1,50 × 1,25³ = €2,93. Blijft de K/W 20, dan is de koers €58,59 (+95%). Zakt de K/W naar 12, dan is de koers €35,16 (+17%).
- Bij 15% groei per jaar: winst = €1,50 × 1,15³ = €2,28. Zakt de K/W naar 12, dan is de koers €27,38 (−8,7%).
De winst stijgt in beide gevallen en toch kan de koers dalen als de groei tegenvalt en de markt minder wil betalen. Dit zijn verzonnen cijfers, geen voorspelling. Kosten en belasting zijn niet meegerekend.
Hypothetisch voorbeeld, geen advies.
Reken het zelf uit
Risico's en risicobeheer
- De PEG-ratio hangt af van een schatting van de groei, en die schatting kan fout zijn
- Als de groei tegenvalt en de K/W daalt, kan de koers sterk dalen
- Je kunt een groot deel of al je inleg in één aandeel verliezen
- Analistenverwachtingen zijn vaak te optimistisch
- Groeiaandelen kunnen sterk schommelen
- Kosten (orderkosten, spread, valuta) tellen mee, vooral bij kleine bedragen
- Spreid over meerdere aandelen en houd elke positie klein
Leer de basis
Belangrijkste punten
- De PEG-ratio zet de koers af tegen de groei: K/W gedeeld door verwachte winstgroei in procenten.
- De uitkomst is zo goed als je groeischatting. Rek de groei niet op om een aandeel 'goedkoop' te laten lijken.
- Als je veel betaalt voor groei, moet alles meezitten. Valt de groei tegen, dan daalt vaak ook de K/W en dus de koers.
- Lynch benadrukte dat je moet begrijpen waarin je belegt. Een cijfer is een startpunt, geen antwoord.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik de PEG-ratio zelf? +
PEG = K/W gedeeld door de verwachte jaarlijkse winstgroei in procenten. Voorbeeld: K/W 20 en 25% groei geeft 20 / 25 = 0,8. K/W 30 en 15% groei geeft 30 / 15 = 2. Gebruik een voorzichtige schatting van de groei voor de komende jaren en vergelijk die met de groei in het verleden.
Wat is het verschil tussen GARP en puur groeibeleggen? +
Puur groeibeleggers kijken vooral naar de groei en betalen daar soms een hoge prijs voor. GARP-beleggers letten ook op de prijs ten opzichte van de groei. Dat verkleint het risico van te veel betalen, maar neemt het niet weg. Beide aanpakken kunnen verlies opleveren.
Hoe lang houd ik een GARP-aandeel vast? +
Dat hangt af van je onderbouwing. Herzie je positie op vaste momenten, bijvoorbeeld bij elke publicatie van cijfers, en als de groei terugvalt, de PEG sterk stijgt of het verhaal verandert. Je kunt ook herbalanceren als een positie te groot wordt. Houd rekening met kosten en belasting.
Herkomst
Bedacht door / gebaseerd op: Peter Lynch . Bron: One Up on Wall Street (Peter Lynch met John Rothchild, 1989)