Jaarcijfers en kwartaalcijfers lezen

TL;DR: Cijfers van een bedrijf lezen betekent vooral: kijken naar het verschil met wat de markt verwachtte, en naar de verwachtingen voor de komende periode. Daarom kan een aandeel dalen na goede cijfers. Rond de publicatie kunnen koersen sterk schommelen.

Stappenplan

1. Zoek op de investor-relationspagina van het bedrijf wanneer de volgende cijfers verschijnen.
2. Lees het persbericht of de presentatie bij de cijfers: winst per aandeel, omzet en vooruitzichten.
3. Vergelijk de cijfers met dezelfde periode van vorig jaar en met de verwachting van analisten.
4. Lees wat het bestuur zegt over de komende periode (de vooruitzichten of ‘guidance’).
5. Kijk in het jaarverslag naar de details: marges, schulden, kasstroom.
6. Bekijk de reactie van de koers en vraag je af of die past bij de cijfers.
7. Bepaal vooraf hoeveel je maximaal wilt verliezen als je rond de cijfers handelt.
8. Houd rekening met snelle koerssprongen: je stop-loss wordt dan misschien uitgevoerd tegen een slechtere prijs dan je ingesteld had.

Welke cijfers publiceert een bedrijf?

Beursgenoteerde bedrijven in Europa publiceren een jaarverslag met een gecontroleerde jaarrekening. Daarnaast verschijnen meestal halfjaarcijfers. Veel bedrijven publiceren ook kwartaalcijfers of een korte handelsupdate. Dat is vaak vrijwillig, dus het verschilt per bedrijf. De data staan op de financiële kalender op de website van het bedrijf. Bij Amerikaanse bedrijven zijn kwartaalcijfers de norm.

De belangrijkste cijfers

• Omzet: wat het bedrijf in de periode verkocht.
• Winst per aandeel: de nettowinst gedeeld door het aantal aandelen.
• Marges: hoeveel er na kosten overblijft.
• Kasstroom: hoeveel geld er echt binnenkwam en uitging.
• Vooruitzichten: wat het bestuur verwacht voor de komende periode.

Rekenvoorbeeld: winst per aandeel

Stel dat bedrijf Beta €100 miljoen winst maakt en 50 miljoen aandelen heeft uitstaan. De winst per aandeel is dan 100 / 50 = €2,00. Analisten verwachtten €2,00. Beta rapporteert €2,10, wat 5% boven de verwachting is ((2,10 - 2,00) / 2,00 = 5%). Dit is een verzonnen voorbeeld.

Waarom de koers kan dalen na goede cijfers

De koers van een aandeel bevat al de verwachtingen van de markt. Daarom telt vooral het verschil met die verwachting, niet het cijfer zelf. Drie situaties:

• Boven verwachting: de koers stijgt vaak, maar niet altijd.
• Op verwachting: de koers reageert vaak weinig, omdat er geen nieuwe informatie is.
• Onder verwachting: de koers daalt vaak, maar niet altijd.

De vooruitzichten tellen vaak zwaarder

Een bedrijf kan de verwachting voor het afgelopen kwartaal halen en toch dalen, omdat het zijn vooruitzichten verlaagt. Stel dat Beta op €50 staat. Het rapporteert €2,10 per aandeel (boven verwachting), maar zegt dat de omzet de komende periode lager uitvalt dan gedacht. De koers daalt 5% naar €47,50. Wie 100 aandelen had, verliest dan 100 × €2,50 = €250, ondanks de goede cijfers.

Een hoge koers vooraf

Is een aandeel al sterk gestegen vóór de cijfers, dan verwacht de markt veel. Dan kan zelfs een goed resultaat teleurstellen. Omgekeerd kan een slecht resultaat meevallen als de verwachtingen laag waren. Dat is zichtbaar achteraf, maar lastig vooraf te voorspellen.

Risico’s rond de publicatie van cijfers

• Grote koerssprongen: de koers kan bij de opening een flink verschil (gap) tonen met de slotkoers van de dag ervoor.
• Stop-loss helpt beperkt: bij een gap wordt een stop-loss uitgevoerd tegen de eerstvolgende beschikbare prijs, niet tegen jouw stopniveau.
• Bredere spreads: het verschil tussen koop- en verkoopkoers kan groter zijn.
• Snel omdraaien: een eerste beweging kan in de loop van de dag weer verdwijnen.

Wie hiermee niet wil omgaan, kan ervoor kiezen om rond de cijfers geen positie te openen of de positie kleiner te maken. Lees meer over risico en rendement in balans en gebruik de positiegrootte-rekenmachine om vooraf te bepalen hoeveel je maximaal wilt verliezen.

Het jaarverslag lezen

De cijfers in het persbericht zijn een samenvatting. Het jaarverslag bevat de details: de winst-en-verliesrekening, de balans, het kasstroomoverzicht en toelichtingen. Let op:

• Verandert de omzet door groei, door overnames of door een eenmalige post?
• Wijken de marges af van vorige jaren?
• Stijgen de schulden of de voorraden sterker dan de omzet?
• Welke risico’s noemt het bestuur zelf?

Meer achtergrond over het lezen van bedrijfscijfers vind je in Fundamentele analyse: de basis. Meer over aandelen vind je op onze pagina over die categorie.

Beleggen en handelen brengen risico’s met zich mee: je kunt je inleg geheel of gedeeltelijk verliezen. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Deze tutorial is informatie, geen beleggingsadvies.