In het kort
- “AI-aandeel” is geen vaste term. Bedrijven kunnen op veel manieren met AI geld verdienen, of er alleen over praten.
- Kijk eerst naar het verdienmodel: waar komt het geld vandaan?
- Hoge verwachtingen zitten vaak al in de koers. Dat noemen we waardering.
- Thema’s als AI gaan vaak door hypecycli: veel enthousiasme, daarna soms een scherpe daling.
- Veel AI-bedrijven zijn groot en hangen aan elkaar. Dat geeft concentratierisico.
- Dit artikel geeft geen voorspellingen en geen koersdoelen.
Wat bedoelen we met AI-aandelen?
AI staat voor kunstmatige intelligentie: software die taken uitvoert waarvoor normaal menselijk denkwerk nodig is, zoals tekst schrijven, beelden herkennen of data analyseren. Met “AI-aandelen” bedoelen mensen aandelen van bedrijven die iets met AI doen. Dat kan van alles zijn:
- bedrijven die AI-software of -diensten maken;
- bedrijven die de chips en apparatuur leveren waarop AI draait;
- bedrijven die datacenters en cloudcapaciteit verhuren;
- bedrijven die AI gebruiken om hun eigen werk te verbeteren.
Deze groepen verdienen op verschillende manieren geld en lopen verschillende risico’s. Er is geen officiële lijst van “AI-bedrijven”. Fondsen en media trekken zelf de grens.
Stap 1: kijk naar het verdienmodel
Stel jezelf een paar eenvoudige vragen:
- Hoe verdient het bedrijf geld? Verkoopt het producten, abonnementen of diensten?
- Hoeveel van de omzet komt echt uit AI? Soms is dat een klein deel. De rest komt dan uit andere activiteiten.
- Wie zijn de klanten? Hangt het bedrijf af van een paar grote klanten?
- Maakt het bedrijf winst? Of verbrandt het geld in de hoop later te groeien? Dat staat in de jaarcijfers. Lees meer over winst- en verliesrekeningen en kwartaalcijfers.
Meer over deze aanpak vind je in de tutorial over fundamentele analyse.
Stap 2: begrijp waardering
Waardering gaat over de vraag of de koers redelijk is ten opzichte van wat het bedrijf verdient. Een bekende maat is de koers-winstverhouding (K/W): de koers gedeeld door de winst per aandeel. Een hoge K/W betekent dat beleggers nu veel betalen voor elke euro winst. Ze rekenen dan op sterke groei.
Een fictief voorbeeld: aandeel A kost 20 keer de jaarwinst, aandeel B 80 keer. Bij B zijn de verwachtingen veel hoger. Komt de groei lager uit dan beleggers hoopten, dan kan de koers fors dalen, ook als het bedrijf zelf niet slecht draait. Een lage K/W betekent niet automatisch dat een aandeel een koopje is, en een hoge betekent niet automatisch dat het te duur is. De maat is een startpunt.
Hypes en hun cycli
Bij nieuwe technologie zie je vaak hetzelfde patroon:
- Een nieuwe technologie krijgt veel aandacht.
- Beleggers verwachten veel en de koersen stijgen snel.
- Er komen veel nieuwe bedrijven en fondsen bij.
- De werkelijkheid blijft soms achter bij de verwachting. De stemming slaat om en koersen dalen.
- Wat daarna overblijft, kan wel degelijk waarde hebben. Dat is niet voor elk bedrijf zo.
Dit patroon is geen wet. Het is een manier om je eigen enthousiasme kritisch te bekijken. Lees ook over marktpsychologie.
Schommelingen en concentratierisico
AI-aandelen schommelen vaak sterk. Dat heet volatiliteit. Je kunt dus in korte tijd veel verliezen, ook als het bedrijf later herstelt.
Daarnaast bestaat concentratierisico: een groot deel van de waarde zit bij een klein aantal grote bedrijven. Breed gespreide aandelenindices hebben dat soms ook, omdat de grootste bedrijven er zwaar in meetellen. Check bij een ETF dus welke bedrijven er het zwaarst in zitten. Ook onderlinge afhankelijkheid speelt mee: als de vraag naar chips daalt, raakt dat ook de bedrijven die ze gebruiken.
Daar komt wetgeving bij, zoals de Europese AI-verordening (AI Act). Nieuwe regels kunnen de kosten of de kansen van bedrijven veranderen. Hoe, is vooraf moeilijk te zeggen.
Spreiden via ETF’s
Wie niet één aandeel wil kiezen, kan via een ETF in meerdere bedrijven tegelijk beleggen. Sommige ETF’s richten zich op technologie of op AI. Spreiding verkleint het risico van één slechte keuze, maar niet het risico van het thema zelf. Daalt de hele sector, dan daalt ook zo’n ETF. Kijk naar:
- welke bedrijven erin zitten en hoe zwaar ze meetellen;
- de kosten van de ETF (de lopende kosten, TER);
- hoe groot en goed verhandelbaar het fonds is.
Lees meer over ETF’s en over portefeuille en diversificatie. Zie ook de uitleg over aandelen.
Hoe houd je het beheersbaar?
- Bepaal hoeveel je kunt verliezen voordat je koopt. Zie risicobeheer.
- Beperk het aandeel van één thema in je portefeuille.
- Lees bronnen van het bedrijf zelf, zoals jaarverslagen, en wees kritisch op verhalen op social media.
- Vergelijk de kosten van brokers op de brokervergelijking.
Conclusie
Er bestaat geen zekere manier om te weten welke AI-aandelen het goed doen. Wat je wel kunt doen, is leren kijken: naar het verdienmodel, de waardering, de kans op een hype, de schommelingen en de spreiding van je geld. Zo kun je zelf beter afwegen of en hoeveel risico je wilt nemen.
Beleggen brengt risico’s met zich mee en je kunt je inleg geheel of gedeeltelijk verliezen. Dit artikel is algemene educatie en geen beleggingsadvies.