Steun en weerstand

In het kort: Steun (support) en weerstand (resistance) zijn prijsgebieden waar de koers in het verleden vaak stopte of omkeerde. Veel handelaren gebruiken ze om instappunten, stop-loss en koersdoelen te bepalen. Het zijn geen garanties: niveaus kunnen breken, en de koers kan er ook doorheen schieten.

Zie ook het praktijkvoorbeeld in Steun en weerstand in de praktijk. Deze tutorial legt de theorie uit.

Wat zijn steun en weerstand?

• Steun (support) is een prijsniveau waar de koers eerder stopte met dalen. Daar kwamen blijkbaar genoeg kopers die de prijs “aantrekkelijk” vonden.
• Weerstand (resistance) is een niveau waar de koers eerder stopte met stijgen. Daar wilden genoeg verkopers winst nemen of juist shorten (inzetten op een koersdaling).

Waarom werkt dit een beetje? Handelaren onthouden eerdere keerpunten. Veel mensen plaatsen orders rond dezelfde niveaus, waardoor de koers daar vaker reageert. Dat is een gewoonte in de markt, geen natuurwet. Een niveau dat 10 keer hield, kan de 11e keer breken.

Niveaus vinden en tekenen

Zoek eerst op een hoger tijdframe

Begin met een dag- of weekgrafiek van ongeveer 6 tot 12 maanden. Kijk naar duidelijke keerpunten: pieken en dalen waar de koers scherp draaide.

Teken zones, geen exacte lijnen

Een niveau is een gebied. Teken een band tussen bijvoorbeeld €39,80 en €40,20, en gebruik de lonten (de dunne lijntjes van candles) als richtlijn. Hoe vaker de koers in die zone omkeerde, hoe belangrijker de zone lijkt. Meer dan 2 tot 3 aanrakingen is gebruikelijk om een niveau “serieus” te nemen.

Let op deze veelgebruikte niveaus

• Eerdere pieken en dalen: de zichtbaarste niveaus.
• Ronde getallen: €50, €100, 1.000 punten. Veel mensen plaatsen daar orders.
• Voortschrijdende gemiddelden: zoals het 50- of 200-daags gemiddelde. Zie Voortschrijdende gemiddelden.
• Trendlijnen: schuine steun of weerstand langs opeenvolgende dalen of pieken.

Minder is meer. Een grafiek vol lijnen helpt niet. Houd alleen de niveaus die je echt ziet.

Hoe gebruik je ze?

Afketsen (bounce)

Bij een afketser handel je op de verwachting dat het niveau blijft werken. Een voorbeeld: de koers daalt naar steun, een candle laat een omkeerpatroon zien (zie Candlestickpatronen lezen) en je koopt met een stop-loss net onder de zone. Je weet snel of je ongelijk hebt: de koers sluit onder de steun.

Doorbraak (breakout)

Bij een doorbraak handel je op de verwachting dat het niveau breekt. Bij een doorbraak boven weerstand kopen veel handelaren, wat de beweging kan versterken. Let op deze punten:

• Sluiting: wacht op een slotkoers voorbij het niveau, niet alleen een korte uitschieter.
• Volume: een doorbraak met hoger volume dan normaal is overtuigender. Zie Volumeanalyse.
• Valse doorbraak: de koers komt even door het niveau en keert snel terug. Dat gebeurt vaak, ook bij mooie opzetjes.

Terugtest (retest) en rolwisseling

Na een doorbraak keert de koers soms terug naar het oude niveau om het “te testen”. Een doorbroken weerstand kan dan als steun gaan werken, en andersom. Dit heet rolwisseling. Sommige handelaren wachten op de terugtest om met een kleiner risico in te stappen. Nadeel: soms komt de terugtest niet en loopt de koers zonder jou door.

Rekenvoorbeeld (hypothetisch)

Stel: aandeel X keerde drie keer terug rond €40 (zone €39,80 tot €40,20). Daarna sluit een candle op €40,60 met duidelijk hoger volume. De koers zakt terug naar €40,20 en houdt daar. Je koopt voor €40,30.

• Stop-loss: €39,70 (onder de oude weerstandzone). Risico per aandeel: €40,30 − €39,70 = €0,60.
• Volgend niveau: weerstand rond €42,50. Mogelijke winst per aandeel: €42,50 − €40,30 = €2,20.
• Verhouding rendement tot risico: €2,20 ÷ €0,60 = ongeveer 3,7 : 1.

Een gunstige verhouding zegt niets over de kans dat het lukt. Bij een valse doorbraak raakt je stop-loss en verlies je €0,60 per aandeel. Reken zelf met de risico-rendementscalculator en bepaal je aantal aandelen met de positiegrootte-calculator.

Beperkingen

• Subjectief: twee mensen tekenen niet dezelfde niveaus. Daarom helpt een vaste werkwijze.
• Niveaus breken: hoe vaker een niveau wordt getest, hoe meer orders er al zijn uitgevoerd. Dat kan het juist zwakker maken.
• Achteraf is alles duidelijk: op een oude grafiek lijken de niveaus vanzelfsprekend. Live zie je ook de lijnen die niet hielden.
• Nieuws gaat voor: een bedrijfsbericht of rentebesluit kan elk niveau in één beweging negeren.
• Verschilt per markt en tijdframe: wat bij een dagelijkse aandelengrafiek werkt, kan op een 1-minuutgrafiek van crypto anders uitpakken.
• Kosten en slippage: bij snelle doorbraken kan je order tegen een slechtere prijs worden uitgevoerd dan je dacht (slippage).

Veelgemaakte fouten

1. Te veel lijnen tekenen zonder prioriteit.
2. Te vroeg instappen bij een niveau, zonder bevestiging.
3. Geen stop-loss gebruiken omdat “het niveau toch wel houdt”.
4. Doorbraken najagen nadat de koers al ver is doorgeschoten.
5. Geen rekening houden met de trend: afketsers tegen de hoofdtrend in mislukken vaker.

Oefenvragen

Dit zijn oefenvragen om zelf te beantwoorden. Ze staan op de pagina zonder antwoordknop.

1. Waarom teken je een zone in plaats van een lijn?
2. Wat is rolwisseling en waarom is het geen zekerheid?
3. Noem twee manieren om een valse doorbraak minder pijnlijk te maken.
4. Hoe bepaal je een stop-loss bij een steunafketser?

Hoe nu verder?

Combineer niveaus met een trend-indicator, kijk bij elk signaal naar volume en bepaal je risico vooraf met de risico-per-trade-tool. Oefen eerst op oude grafieken of met een demorekening.