In het kort
- VWAP staat voor Volume Weighted Average Price: de gemiddelde koers van de dag, waarbij handel met veel volume zwaarder meetelt.
- Het is een lijn op je grafiek die begint bij de opening van de handelsdag. Traders gebruiken hem als referentie: zit de koers erboven of eronder?
- VWAP is een hulpmiddel om de markt te lezen. Hij voorspelt niets en geeft geen koop- of verkoopsignaal dat zeker klopt.
- Bij vaak handelen tellen spread, commissie en slippage mee. Werk altijd met een stop-loss en een maximaal verlies per dag.
Wat is VWAP?
VWAP is een indicator voor intraday trading. Dat is handelen binnen één dag. De indicator laat zien tegen welke gemiddelde prijs er die dag is gehandeld. Daarbij telt een prijs waarbij veel is verhandeld zwaarder mee dan een prijs waarbij weinig is verhandeld.
Dat is het verschil met een gewoon voortschrijdend gemiddelde. Dat gemiddelde kijkt alleen naar koersen. VWAP kijkt ook naar volume: het aantal stuks dat is verhandeld.
Belangrijke kenmerken:
- Hij begint elke handelsdag opnieuw. Op een daggrafiek of weekgrafiek heeft hij daarom geen betekenis.
- Hij wordt in de loop van de dag steeds trager. Aan het begin beweegt hij snel mee met de koers. Later zijn er veel meer cijfers in het gemiddelde en beweegt hij minder.
- Hij werkt het best bij instrumenten met veel handel en betrouwbaar volume. Bij beurzen zonder centraal volume, zoals veel valutamarkten, is VWAP minder bruikbaar.
Rekenvoorbeeld
Dit voorbeeld is verzonnen en gebruikt vereenvoudigde cijfers. Een handelsplatform rekent per transactie of per kleine tijdseenheid, maar het principe is hetzelfde.
De formule is: VWAP = (som van koers × volume) gedeeld door (som van volume).
Stel dat je de eerste drie periodes van vijf minuten bekijkt, met de gemiddelde koers per periode:
| Periode | Koers | Volume | Koers × volume | Opgeteld koers × volume | Opgeteld volume | VWAP |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 09:00–09:05 | €50,00 | 100 | €5.000 | €5.000 | 100 | €50,00 |
| 09:05–09:10 | €50,40 | 300 | €15.120 | €20.120 | 400 | €50,30 |
| 09:10–09:15 | €50,20 | 200 | €10.040 | €30.160 | 600 | €50,27 |
Het gewone gemiddelde van de drie koersen is €50,20. De VWAP is €50,27, omdat in de periode met de hoogste koers ook het meeste volume werd verhandeld. Het gemiddelde is dus zwaarder naar die koers getrokken.
Hoe gebruiken traders VWAP?
Traders gebruiken VWAP op verschillende manieren. Dit zijn beschrijvingen, geen aanbevelingen.
Als referentie voor de dag
Staat de koers boven VWAP, dan hebben kopers die dag gemiddeld hogere prijzen betaald dan de dagprijs. Sommige traders lezen dat als sterkte. Staat de koers eronder, dan lezen ze dat als zwakte. Dat is een interpretatie, geen vaststaand feit.
Als niveau om op te letten
Soms keert de koers bij de VWAP-lijn om, soms breekt hij er dwars doorheen. Sommige traders letten daarom op de lijn als mogelijk steun- of weerstandsniveau. Zie de tutorial over support en resistance voor de basis.
Een veelgebruikte aanpak, als voorbeeld:
- De koers staat boven VWAP en beweegt omhoog.
- De koers zakt terug naar de VWAP-lijn.
- De trader wacht tot de koers zichtbaar weer omhoog gaat en stapt dan pas in.
- De stop-loss staat net onder de VWAP-lijn of onder het laatste dal.
Bij een dalende koers onder VWAP geldt het omgekeerde. Ook dan kan de koers anders gaan dan verwacht.
Als maatstaf voor uitvoering
Sommige grote partijen vergelijken hun gemiddelde aankoopprijs met de VWAP van de dag. Zij willen weten of ze beter of slechter hebben gekocht dan het daggemiddelde. Voor een particuliere trader is dit vooral nuttig als achtergrond.
Beperkingen
- Hij kijkt achteruit. VWAP is een gemiddelde van wat al gebeurd is. Hij zegt niet wat de koers hierna doet.
- Rustige markten. Als de koers de hele dag rond de lijn blijft hangen, geeft hij veel valse signalen.
- Nieuws. Een groot nieuwsbericht kan de koers ver van VWAP weg sturen. De lijn voorspelt dat niet.
- Het begin van de dag. In de eerste minuten zijn er weinig gegevens. De lijn is dan onbetrouwbaar.
- Eén indicator is weinig. Combineer hem hooguit met volume-analyse of de trend op een hoger tijdsbestek.
Veelgemaakte fouten
- Elke aanraking van de lijn als signaal zien. Veel aanrakingen leiden tot niets.
- Geen stop-loss gebruiken omdat “de koers vanzelf terugkomt”.
- VWAP op een dagelijkse of langere grafiek gebruiken. Hij is bedoeld voor één handelsdag.
- Te vroeg handelen. Direct na de opening is de lijn nog onbetrouwbaar en zijn spreads breder.
- Te veel trades. Meer trades betekent meer kosten.
Risicobeheer
Een indicator beschermt je niet tegen verlies. Dat doen je eigen regels.
- Risico per trade. Bepaal vooraf hoeveel je maximaal wilt verliezen, bijvoorbeeld een klein percentage van je rekening. Reken het uit met de risico-per-trade-tool.
- Positiegrootte. Die volgt uit het risicobedrag en de afstand tot je stop-loss. Gebruik de positiegrootte-calculator.
- Maximaal verlies per dag. Kies een grens. Haal je die, dan stop je voor vandaag.
- Houd bij wat je doet. Noteer je trades en kosten in een handelsdagboek en test je regels eerst met paper trading of op historische data (backtesten).
Een stop-loss geeft geen zekerheid over de uitvoerprijs. Bij een snelle koerssprong kan de uitvoering slechter zijn dan je stop.
Kosten van vaak handelen
Intraday trading betekent vaak meerdere trades per dag. Elke trade kost geld:
- Spread: het verschil tussen bied- en laatkoers. Je betaalt dit bij elke trade.
- Commissie: wat je broker per order rekent. Zie handelskosten.
- Slippage: het verschil tussen de verwachte en de werkelijke uitvoerprijs.
Een koersbeweging van enkele centen kan door deze kosten voor een groot deel wegvallen. Brokers verschillen in kosten. Vergelijk ze met je eigen verwachte aantal trades. Je kunt beginnen met de vergelijkingstool. Zie die als startpunt, niet als advies.
Samenvatting
- VWAP is de volumegewogen gemiddelde koers van de dag en begint elke dag opnieuw.
- Je rekent hem uit als de som van koers × volume gedeeld door de som van het volume.
- Traders gebruiken hem als referentie voor sterkte of zwakte en als niveau om op te letten. Een zekerheid is het niet.
- Hij kijkt terug, werkt slecht in rustige markten en rond nieuws en geeft valse signalen.
- Gebruik een stop-loss, een vaste positiegrootte, een maximaal verlies per dag en reken met kosten.
Dit artikel is educatief en geen beleggingsadvies. Handelen brengt risico’s mee en je kunt je inleg geheel of gedeeltelijk verliezen.