Kort: De bid-ask-spread is het verschil tussen de hoogste koopprijs (bid) en de laagste verkoopprijs (ask). Je betaalt dit verschil bij elke koop en verkoop. Het is een verborgen kostenpost naast de commissie van je broker.
Stappenplan
- Zoek in je platform de bid- en askkoers van een aandeel.
- Bereken de spread: ask min bid.
- Reken de spread om naar een percentage van de prijs.
- Kijk of er veel in het aandeel wordt gehandeld (het dagelijkse handelsvolume).
- Overweeg een limit-order om niet automatisch de volle spread te betalen.
- Vergelijk de spread tijdens en buiten de reguliere beurstijden.
Wat de spread je kost
Elk aandeel heeft twee koersen: de bid (wat kopers bieden) en de ask (wat verkopers vragen). Wil je direct kopen, dan koop je tegen de ask. Wil je direct verkopen, dan verkoop je tegen de bid. Het verschil is de spread.
Voorbeeld (hypothetisch): aandeel X noteert €50,00 bid en €50,02 ask. De spread is 2 cent, oftewel 0,04% van de prijs.
- Je koopt 100 aandelen tegen €50,02 en betaalt €5.002.
- Verkoop je ze meteen weer tegen €50,00, dan ontvang je €5.000.
- Je bent €2 kwijt, nog voordat de koers is bewogen en zonder de commissie van je broker.
Bij een aandeel met weinig handel is dat anders.
Voorbeeld (hypothetisch): aandeel Y noteert €3,00 bid en €3,40 ask. De spread is 40 cent, bijna 12% van de prijs. De koers moet dus flink stijgen voordat je break-even bent. Bij aandeel X is dat maar een fractie van een procent. Een rekenvoorbeeld van het break-evenpunt vind je in de break-even-calculator.
Liquiditeit
Liquiditeit zegt hoe makkelijk je kunt kopen of verkopen zonder dat de prijs beweegt. Veel kopers en verkopers betekent meestal een kleine spread. Weinig kopers en verkopers betekent meestal een grotere spread.
- Grote bedrijven op Euronext, zoals de aandelen in de AEX, hebben meestal een kleine spread.
- Kleine bedrijven of aandelen met weinig dagelijkse handel hebben vaak een grotere spread.
- Bij een grotere spread is het ook moeilijker om snel en zonder prijsverschil uit een positie te stappen.
Wie bepaalt de spread?
Vaak zijn er partijen, zogeheten market makers, die continu zowel een bid als een ask stellen. Zij verdienen aan het verschil tussen die twee prijzen en zorgen daarmee voor handel. Bij sommige brokers is er ook een eigen opslag op de koers of een vergoeding voor het doorsturen van orders. Hoe jouw broker dit doet, staat in het orderuitvoeringsbeleid van die broker. Vergelijk de kosten van brokers in de vergelijkingstool.
Zo houd je de kosten van de spread klein
- Gebruik een limit-order. Met een limit-order stel je zelf de maximale koopprijs of minimale verkoopprijs in. Wel kan het zijn dat je order niet wordt uitgevoerd. Lees meer in ordertypen uitgelegd.
- Let op de beurstijden. Aan het begin en einde van de beursdag is het meestal drukker. Buiten de reguliere beurstijden is de spread vaak groter. Meer hierover in markturen en handelssessies.
- Kies liquide aandelen of fondsen als je vaak handelt.
- Tel de spread mee bij je kosten. Kosten per transactie bestaan uit commissie, spread en eventuele valutakosten.
Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt je inleg geheel of gedeeltelijk verliezen. Deze tutorial is informatie, geen beleggingsadvies.
Reken het zelf uit
Test jezelf
Oefenvragen ter controle van je begrip, geen advies.
Wat is de bid-ask-spread?
- Het verschil tussen de hoogste koopprijs (bid) en de laagste verkoopprijs (ask)
- De commissie die je broker per order rekent
- Het verschil tussen de openingskoers en de slotkoers
Bekijk antwoord
Antwoord:A. Het verschil tussen de hoogste koopprijs (bid) en de laagste verkoopprijs (ask)
De spread is ask min bid. Je betaalt dit verschil bij elke koop en verkoop, naast de commissie.
Aandeel X noteert €50,00 bid en €50,02 ask. Je koopt 100 aandelen met een market-order en verkoopt ze meteen weer tegen de bid. Hoeveel ben je kwijt, zonder commissie?
- €0
- €2
- €5.002
Bekijk antwoord
Antwoord:B. €2
Je betaalt €5.002 (100 × €50,02) en ontvangt €5.000 (100 × €50,00). Het verschil van €2 is de spread.
Aandeel Y noteert €3,00 bid en €3,40 ask. Ongeveer hoe groot is de spread als percentage van de prijs?
- Ongeveer 12%
- Ongeveer 1,2%
- Ongeveer 40%
Bekijk antwoord
Antwoord:A. Ongeveer 12%
De spread is €0,40. Dat is €0,40 gedeeld door €3,40, ongeveer 12%. De koers moet dus flink stijgen voordat je break-even bent.
Welke aandelen hebben meestal een kleine spread?
- Aandelen met weinig dagelijkse handel
- Alle aandelen buiten de reguliere beurstijden
- Grote bedrijven waar veel in wordt gehandeld, zoals aandelen in de AEX
Bekijk antwoord
Antwoord:C. Grote bedrijven waar veel in wordt gehandeld, zoals aandelen in de AEX
Veel kopers en verkopers (hoge liquiditeit) betekent meestal een kleine spread. Bij weinig handel of buiten beurstijden is de spread vaak groter.
Wat is een nadeel van een limit-order als je de kosten van de spread wilt beperken?
- Je betaalt altijd de volle spread
- Je order wordt misschien niet uitgevoerd
- Je kunt hem alleen in het weekend plaatsen
Bekijk antwoord
Antwoord:B. Je order wordt misschien niet uitgevoerd
Met een limit-order bepaal je zelf de maximale koopprijs of minimale verkoopprijs. Het nadeel is dat de koers je limiet misschien niet bereikt, waardoor de order niet wordt uitgevoerd.
Veelgestelde vragen
- Wat is een bid-ask-spread?
- De bid is de hoogste prijs die een koper op dat moment biedt. De ask is de laagste prijs die een verkoper vraagt. Het verschil is de spread. Koop je direct en verkoop je meteen weer, dan verkoop je tegen de bid en heb je dus ongeveer de spread verloren, nog voordat de koers beweegt.
- Wanneer is een spread 'groot'?
- Dat is relatief. Reken de spread om naar een percentage van de prijs: (ask min bid) gedeeld door ask, keer 100. Een spread van 1 cent op een aandeel van €50 is 0,02%. Een spread van 40 cent op een aandeel van €3 is bijna 13%. Hoe groter dit percentage, hoe meer de koers moet stijgen voordat je break-even bent. Aandelen waar veel in wordt gehandeld hebben meestal kleinere spreads dan aandelen met weinig handel.
- Waarom is de spread vaak groter buiten de reguliere beurstijden?
- Buiten de reguliere uren zijn er minder kopers en verkopers. Dan is het verschil tussen bid en ask vaak groter en kan de prijs sneller schommelen. Wil je buiten beurstijden handelen, gebruik dan liever een limit-order. Welke tijden en ordertypes mogelijk zijn, verschilt per broker.
- Hoe beperk ik de kosten van de spread?
- Met een limit-order bepaal je zelf de prijs waarop je wilt kopen of verkopen. Daardoor betaal je nooit meer dan je limiet. Een limit-order wordt wel niet altijd uitgevoerd. Je kunt ook kiezen voor aandelen waar veel in wordt gehandeld, en handelen tijdens de uren dat de beurs het drukst is.
- Zijn spreads bij opties anders dan bij aandelen?
- Vaak wel. Bij opties is de spread, uitgedrukt als percentage van de prijs, meestal groter dan bij aandelen. Zeker bij opties waar weinig in wordt gehandeld. Bekijk daarom altijd bid en ask voordat je een order plaatst, en gebruik bij voorkeur een limit-order.