Kort: Een ordertype bepaalt hoe je broker je koop of verkoop uitvoert. Een market-order is snel maar heeft geen vaste prijs. Een limit-order heeft een vaste prijs maar wordt misschien niet uitgevoerd. Een stop-order wordt pas actief als de koers een bepaald niveau raakt.
Stappenplan
- Bepaal wat voor jou nu het belangrijkst is: snelle uitvoering of zekerheid over de prijs.
- Kies het ordertype dat daarbij past (zie de uitleg hieronder).
- Controleer in je ordervenster de koers, het aantal, het ordertype en de geldigheid.
- Houd na het plaatsen de orderstatus in de gaten: open, gedeeltelijk uitgevoerd, uitgevoerd of geannuleerd.
- Probeer ordertypes eerst uit in een demo-account, zonder echt geld. Zie de gids voor paper trading.
Market-order: snel, maar de prijs ligt niet vast
Een market-order koopt of verkoopt direct tegen de beste prijs die op dat moment beschikbaar is. Het is vergelijkbaar met de snelle kassa in een supermarkt: je wordt meteen geholpen, maar je betaalt wat er op het prijskaartje staat.
Voorbeeld (hypothetisch): aandeel X noteert op €20,00 koop en €20,02 verkoop. Je plaatst een market-order om 100 aandelen te kopen. Op het moment dat je order de beurs bereikt, is de laagste verkoopprijs €20,03. Je betaalt dus €2.003 in plaats van €2.002. Dat verschil heet slippage.
Bij aandelen die veel verhandeld worden (liquide aandelen) is slippage meestal klein. Bij aandelen met weinig handel kan het verschil groot zijn. Lees meer over dit verschil in bid-ask-spreads.
Let op bij:
- aandelen met weinig handel (lage liquiditeit);
- orders buiten beurstijden;
- grote orders ten opzichte van wat er normaal verhandeld wordt.
Limit-order: vaste prijs, geen zekerheid op uitvoering
Met een limit-order bepaal je zelf de prijsgrens. Een buy limit koopt alleen tegen jouw limiet of lager. Een sell limit verkoopt alleen tegen jouw limiet of hoger. Het lijkt op bieden op een veiling: je betaalt nooit meer dan je bod, maar je krijgt het misschien niet.
Voorbeeld (hypothetisch): aandeel X staat op €20,00. Je plaatst een buy limit voor 100 aandelen op €19,50.
- Daalt de koers naar €19,50 of lager, dan wordt je order uitgevoerd tegen €19,50 of beter.
- Blijft de koers boven €19,50, dan wordt je order niet uitgevoerd.
- Stijgt de koers door, dan mis je die beweging.
Een limit-order beschermt je dus tegen een hogere prijs dan je wilt betalen, maar geeft geen zekerheid dat je mee kunt doen. Het ene ordertype is niet altijd beter dan het andere.
Stop-loss-order: een vooraf ingestelde verkooporder
Een stop-loss-order wordt actief als de koers een vooraf ingesteld niveau (de stopprijs) bereikt. Daarna verkoopt je broker je aandelen, meestal als market-order. Zo stel je vooraf een grens aan het verlies dat je accepteert.
Voorbeeld (hypothetisch): je koopt 100 aandelen X op €20,00 en zet een stop-loss op €19,00. Zakt de koers tot €19,00, dan wordt je order een market-order. Je verkoopt dan rond €19,00 en je verlies is ongeveer €100, plus eventuele kosten.
Een stop-loss is geen garantie
- Gap: sluit het aandeel op €20,00 en opent het de volgende dag op €17,00 door slecht nieuws, dan wordt je stop pas bij de opening uitgevoerd, rond €17,00. Je verlies is dan groter dan gepland.
- Snelle koersbewegingen: bij hevige schommelingen kan de uitvoeringsprijs afwijken van je stop.
- Korte dip: een stop kan worden geraakt door een tijdelijke daling, waarna de koers weer herstelt.
Een stop-loss helpt je een verliesgrens vooraf vast te leggen. Het beschermt niet tegen alle risico’s. Hoeveel je per trade riskeert, kun je uitrekenen met de risico-per-trade-calculator.
Andere ordertypes
Stop-limit-order
Een combinatie van stop en limit. Wordt de stopprijs geraakt, dan wordt een limit-order geplaatst. Je bepaalt dus ook de laagste verkoopprijs. Het nadeel: springt de koers over je limiet heen, dan wordt de order niet uitgevoerd en blijf je in de positie zitten.
Voorbeeld (hypothetisch): stop €19,00, limit €18,80. Opent het aandeel op €17,00, dan wordt je order niet uitgevoerd, omdat €17,00 onder je limiet ligt.
Trailing stop
Een trailing stop volgt de koers op een vaste afstand (in euro’s of procenten). Stijgt de koers, dan gaat de stop mee omhoog. Daalt de koers, dan blijft de stop staan. Niet alle brokers bieden dit aan, en de werking kan verschillen.
Geldigheid: dagorder of GTC
- Dagorder: de order vervalt aan het einde van de beursdag als hij niet is uitgevoerd.
- GTC (good till cancelled): de order blijft actief tot hij is uitgevoerd of je hem annuleert. Veel brokers hanteren een maximale looptijd. Controleer dit bij jouw broker.
Kort overzicht
| Ordertype | Prijs vast? | Uitvoering zeker? | Past bij |
|---|---|---|---|
| Market-order | Nee | Meestal wel | Snel in- of uitstappen in liquide aandelen |
| Limit-order | Ja (jouw limiet of beter) | Nee | Prijscontrole |
| Stop-loss | Nee (wordt market-order) | Meestal wel | Een verliesgrens vooraf vastleggen |
| Stop-limit | Ja (jouw limiet) | Nee | Wie een ondergrens aan de verkoopprijs wil |
| Trailing stop | Nee | Meestal wel | Een stop die met de koers meebeweegt |
Welke ordertypes beschikbaar zijn, verschilt per broker en per beurs. Vergelijk brokers in de vergelijkingstool en controleer of je broker onder toezicht staat van de AFM.
Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt je inleg geheel of gedeeltelijk verliezen. Deze tutorial is informatie, geen beleggingsadvies.
Reken het zelf uit
Test jezelf
Oefenvragen ter controle van je begrip, geen advies.
Wat is het kenmerk van een market-order?
- Hij wordt direct uitgevoerd, maar de prijs ligt niet vast
- De prijs ligt vast, maar uitvoering is niet zeker
- Hij wordt pas actief als de koers een bepaald niveau raakt
Bekijk antwoord
Antwoord:A. Hij wordt direct uitgevoerd, maar de prijs ligt niet vast
Een market-order koopt of verkoopt direct tegen de beste beschikbare prijs. De tweede omschrijving past bij een limit-order, de derde bij een stop-order.
Aandeel X staat op €20,00. Je plaatst een buy limit voor 100 aandelen op €19,50 en de koers blijft boven €19,50. Wat gebeurt er?
- De order wordt uitgevoerd tegen €20,00
- De order wordt uitgevoerd tegen €19,50
- De order wordt niet uitgevoerd
Bekijk antwoord
Antwoord:C. De order wordt niet uitgevoerd
Een buy limit koopt alleen tegen jouw limiet of lager. Blijft de koers boven €19,50, dan wordt de order niet uitgevoerd.
Je plaatst een market-order voor 100 aandelen. De ask is €20,02, maar bij uitvoering is de laagste verkoopprijs €20,03. Hoeveel betaal je extra door deze slippage?
- €3
- €1
- €100
Bekijk antwoord
Antwoord:B. €1
Je betaalt €2.003 in plaats van €2.002 (100 × €20,03 min 100 × €20,02). Het verschil is €1.
Je koopt 100 aandelen X op €20,00 en zet een stop-loss op €19,00. De koers zakt tot €19,00 en je order wordt uitgevoerd rond €19,00. Hoe groot is je verlies ongeveer, zonder kosten?
- €100
- €19
- €1.900
Bekijk antwoord
Antwoord:A. €100
Per aandeel verlies je ongeveer €1,00 (€20,00 min €19,00). Bij 100 aandelen is dat ongeveer €100, plus eventuele kosten.
Een aandeel sluit op €20,00 en opent de volgende dag op €17,00 door slecht nieuws. Je hebt een gewone stop-loss op €19,00. Tegen welke prijs wordt je order ongeveer uitgevoerd?
- Precies €19,00
- Hij wordt niet uitgevoerd
- Rond €17,00
Bekijk antwoord
Antwoord:C. Rond €17,00
Bij een gap wordt de stop pas bij de opening uitgevoerd, rond €17,00. Je verlies is dan groter dan gepland.
Veelgestelde vragen
- Wat is het verschil tussen een stop-loss en een stop-limit-order?
- Een stop-loss wordt een market-order zodra je stopprijs wordt geraakt. De order wordt dus bijna altijd uitgevoerd, maar de prijs ligt niet vast. Een stop-limit wordt een limit-order zodra je stopprijs wordt geraakt. Dan ligt de laagste verkoopprijs vast, maar de order wordt misschien niet uitgevoerd. Springt de koers sterk omlaag, dan blijf je bij een stop-limit mogelijk in de positie zitten.
- Wordt een stop-loss altijd uitgevoerd op mijn stopprijs?
- Nee. Een gewone stop-loss garandeert de prijs niet. Opent een aandeel na slecht nieuws veel lager dan je stopprijs (een gap), dan wordt je order uitgevoerd tegen de eerste beschikbare prijs. Dat kan dus lager zijn dan je stop. Sommige brokers bieden tegen betaling een gegarandeerde stop aan. Lees de voorwaarden van je broker.
- Wat is het verschil tussen een stop-loss bij de broker en een 'mentale stop'?
- Bij een stop-loss bij de broker staat de order al in het systeem en wordt hij automatisch uitgevoerd. Een mentale stop is een afspraak met jezelf om later zelf te verkopen. Dat vraagt dat je op dat moment ook echt de knop indrukt, ook als het verlies pijn doet. Een order bij de broker haalt die beslissing uit het moment zelf, maar kan ook uitgevoerd worden bij een korte schommeling.
- Wat gebeurt er als ik een market-order plaats buiten beurstijden?
- De order wacht meestal tot de beurs opent en wordt dan uitgevoerd tegen de prijs op dat moment. Die kan sterk afwijken van de laatste slotkoers, bijvoorbeeld door nieuws in de tussentijd. Een limit-order geeft meer controle, omdat je een maximale koopprijs of minimale verkoopprijs bepaalt. Welke ordertypes buiten beurstijden kunnen, verschilt per broker.
- Hoe ver moet mijn stop-loss van de instapprijs liggen?
- Daar bestaat geen vast antwoord op. Het hangt af van hoe sterk de koers van dit aandeel normaal schommelt, hoe lang je wilt aanhouden en hoeveel verlies je kunt dragen. Een stop die erg dicht bij de instapprijs ligt, wordt sneller geraakt door gewone koersschommelingen. Een stop die ver weg ligt, betekent een groter verlies per aandeel. Met de [positiegrootte-calculator](/tools/position-size) reken je uit hoeveel aandelen bij jouw stopafstand passen.