Kort: Een eerste trade bestaat uit drie delen: een plan vooraf, het invullen van het orderformulier en het controleren van de uitvoering. Bepaal vooraf hoeveel je maximaal wilt verliezen en wanneer je uitstapt.
Stappenplan
- Open een rekening bij een broker die onder toezicht staat (in Nederland controleer je dit bij de AFM). Zie wat is een broker en hoe kies je er een.
- Kies een bedrijf of fonds dat je begrijpt. Lees waar het geld mee verdient en bekijk recent nieuws.
- Bepaal hoeveel je maximaal wilt verliezen op deze trade, als bedrag in euro’s.
- Bepaal de koers waarbij je je plan als mislukt beschouwt (de stop-loss).
- Reken het aantal aandelen uit dat bij die grenzen past.
- Vul het orderformulier in en controleer het voorbeeldscherm.
- Controleer na uitvoering de bevestiging en plaats je stop-loss.
- Noteer in een dagboek waarom je instapte en wat je verwacht.
Eerst een plan
Voordat je op ‘kopen’ klikt, wil je op deze vragen antwoord hebben:
- Waarom koop ik dit? Je reden zet je op papier. “Ik hoorde dat het stijgt” is geen plan.
- Wat is het maximale verlies dat ik accepteer? Bepaal dit als bedrag dat je kunt missen.
- Wanneer stap ik uit? Zowel bij verlies als bij winst.
- Hoeveel aandelen kan ik kopen? Dat hangt af van je maximale verlies en de afstand tot je stop.
Voorbeeld (hypothetisch): je wilt maximaal €50 verliezen. Je wilt aandeel X kopen tegen €20,00 en je stop-loss staat op €19,00. Je verliest dan €1,00 per aandeel als de stop wordt uitgevoerd. €50 gedeeld door €1,00 is 50 aandelen. De positie is dan €1.000 groot. Houd rekening met kosten en met een mogelijke gap, waardoor het verlies hoger kan uitvallen. Met de positiegrootte-calculator reken je dit voor jouw eigen cijfers uit.
Hoeveel van je vermogen je per trade riskeert, is een persoonlijke keuze. Veel beleggers kiezen een laag percentage, maar er is geen regel die voor iedereen geldt. Zie ook risico per trade.
Het orderformulier
Elk platform ziet er anders uit, maar de velden zijn meestal hetzelfde:
- Symbool of naam: welk aandeel of fonds. Controleer ook de beurs en de valuta. Hetzelfde bedrijf kan op meerdere beurzen genoteerd zijn.
- Actie: kopen of verkopen.
- Aantal: hoeveel stuks.
- Ordertype: market-order of limit-order. Zie ordertypen uitgelegd.
- Limietprijs: bij een limit-order de maximale koopprijs.
- Geldigheid: een dagorder vervalt aan het einde van de beursdag. Een GTC-order blijft actief tot je hem annuleert of hij wordt uitgevoerd.
Bijna elk platform toont een overzicht voordat je de order verstuurt. Lees het door: symbool, aantal, prijs, kosten en totaalbedrag. Een typefout in het aantal of de prijs is een bekende en dure fout.
Let ook op de beurstijden. Euronext is geopend van 09:00 tot 17:30 uur, Amerikaanse beurzen meestal van 15:30 tot 22:00 uur Nederlandse tijd. Zie beurstijden en handelssessies.
Na het versturen
Na het versturen gaat je order via je broker naar de beurs. De status kan zijn:
- Open of in behandeling: de order wacht, bijvoorbeeld omdat de koers je limiet nog niet heeft bereikt.
- Gedeeltelijk uitgevoerd: een deel van je aantal is gekocht, de rest wacht nog.
- Uitgevoerd: de transactie is afgerond. Je ziet de uitvoeringsprijs, het aantal, de kosten en het tijdstip.
- Geannuleerd of geweigerd: er is niets gekocht. Kijk naar de reden, bijvoorbeeld onvoldoende saldo.
Bewaar de bevestiging voor je administratie. Een uitgevoerde order zegt alleen dat je het aandeel bezit. Het zegt niets over de vraag of het een goede keuze was.
Plaats daarna direct je stop-loss, als dat bij je plan hoort. Een stop-loss garandeert de uitvoeringsprijs niet. Bij een gap kan de uitvoering lager uitvallen dan je stop.
Controlelijst voor je op ‘kopen’ klikt
- Begrijp ik wat dit bedrijf of fonds doet?
- Is de beurs nu open en zijn de kosten bekend?
- Staan symbool, beurs, valuta, aantal en prijs goed in het formulier?
- Weet ik hoeveel ik maximaal kan verliezen, en kan ik dat missen?
- Weet ik wanneer ik uitstap, bij verlies én bij winst?
- Neem ik dit besluit rustig, en niet om een eerder verlies goed te maken of uit angst iets te missen?
Als je op een vraag nee antwoordt, wacht dan met de trade. Er is altijd een volgende kans.
Na je trade
Schrijf op wat je deed en waarom, ook als de trade verliesgevend was. Na een aantal trades zie je patronen in je eigen gedrag. Lees ook de meest gemaakte beginnersfouten.
Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt je inleg geheel of gedeeltelijk verliezen. Deze tutorial is informatie, geen beleggingsadvies.
Reken het zelf uit
Test jezelf
Oefenvragen ter controle van je begrip, geen advies.
Je wilt maximaal €50 verliezen. Je koopt aandeel X op €20,00 met een stop-loss op €19,00. Hoeveel aandelen passen bij dit plan?
- 20 aandelen
- 50 aandelen
- 100 aandelen
Bekijk antwoord
Antwoord:B. 50 aandelen
Je verliest €1,00 per aandeel als de stop wordt uitgevoerd. €50 gedeeld door €1,00 is 50 aandelen.
Hoe groot is de positie in dat voorbeeld (50 aandelen tegen €20,00)?
- €50
- €100
- €1.000
Bekijk antwoord
Antwoord:C. €1.000
50 aandelen × €20,00 = €1.000. Het maximale verlies bij de stop is €50, maar de positie zelf is €1.000 groot.
Welke bekende en dure fout noemt de tutorial bij het orderformulier?
- Een typefout in het aantal of de prijs
- Een order plaatsen met een demo-account
- Een dagorder kiezen in plaats van een market-order
Bekijk antwoord
Antwoord:A. Een typefout in het aantal of de prijs
Daarom lees je het overzicht voor je de order verstuurt: symbool, aantal, prijs, kosten en totaalbedrag.
Wat is een GTC-order (good till cancelled)?
- Een order die aan het einde van de beursdag vervalt
- Een order die actief blijft tot hij is uitgevoerd of je hem annuleert
- Een order die altijd direct wordt uitgevoerd
Bekijk antwoord
Antwoord:B. Een order die actief blijft tot hij is uitgevoerd of je hem annuleert
Een dagorder vervalt aan het einde van de beursdag. Een GTC-order blijft actief tot hij wordt uitgevoerd of geannuleerd.
Wat zegt een uitgevoerde order volgens de tutorial?
- Dat het een goede keuze was
- Dat de koers zal stijgen
- Alleen dat je het aandeel bezit, niet of het een goede keuze was
Bekijk antwoord
Antwoord:C. Alleen dat je het aandeel bezit, niet of het een goede keuze was
De tutorial zegt dat een uitgevoerde order alleen aangeeft dat je het aandeel bezit en niets zegt over de kwaliteit van de keuze.
Veelgestelde vragen
- Hoeveel geld heb ik nodig voor mijn eerste trade?
- Dat verschilt per broker en per product. Sommige brokers hebben een minimale inleg, andere niet. Begin met een bedrag dat je kunt missen. Houd ook rekening met kosten: bij een klein bedrag kunnen vaste kosten per order relatief zwaar wegen. Vergelijk de kosten van brokers in de [vergelijkingstool](/brokers/vergelijken).
- Moet ik een market-order of een limit-order gebruiken?
- Een limit-order laat je zelf de maximale koopprijs bepalen, zodat je niet verrast wordt door een hogere prijs. Het nadeel is dat de order niet wordt uitgevoerd als de koers wegloopt. Een market-order wordt bijna altijd uitgevoerd, maar de prijs ligt niet vast. Lees meer in [ordertypen uitgelegd](/tutorials/order-types-explained).
- Hoe lang moet ik mijn eerste positie aanhouden?
- Dat hangt af van je plan. Beslis vooraf wanneer je wilt uitstappen: bij welke koers je verlies neemt, bij welke koers je winst neemt, of na welke periode je je plan opnieuw bekijkt. Een vooraf opgeschreven plan helpt om niet op gevoel te beslissen.
- Moet ik eerst oefenen in een demo-account?
- Dat kan nuttig zijn om het platform en de ordertypes te leren kennen, zonder echt geld te riskeren. Een demo voelt anders dan echt geld, dus de eerste echte trades blijven spannender. Lees meer in de [gids voor paper trading](/tutorials/paper-trading-practice-guide).