TL;DR: Een dubbele bodem is een W-vormig patroon met twee ongeveer even lage dalen en een weerstand (nekline) ertussen. Een dubbele top is een M-vorm met twee ongeveer even hoge pieken. Het patroon wordt pas bevestigd bij een doorbraak van de nekline, en mislukt regelmatig.
Wat kun je verwachten?
- Tijd per week
- Circa 3 tot 6 uur per week voor grafieken bekijken, plannen en evalueren. Meer als je dagelijks handelt.
- Startkapitaal
- Geen vast minimum. Bij kleine bedragen wegen orderkosten en spread zwaar. Alleen geld gebruiken dat je kunt missen, en nooit meer riskeren per trade dan je vooraf hebt bepaald.
- Typische tegenvallers
- Valse doorbraken, reeksen van verliezende trades, gaten die je stop-loss voorbijgaan en patronen die je pas achteraf herkent.
- Kosten
- Orderkosten, spread, valutakosten bij buitenlandse aandelen, financieringskosten en overnachtkosten bij hefboomproducten, en eventuele kosten voor koersdata. Vergelijk de kosten van meerdere brokers.
- Niet geschikt als…
- Mensen die op zeker willen spelen, geen verlies kunnen dragen of geen tijd hebben om hun trades bij te houden. Beginners kunnen beter eerst in een demo oefenen.
Hoe werkt het?
Een dubbele bodem ontstaat na een daling: de koers maakt een laagste punt, stijgt, test dat niveau opnieuw en breekt dan boven de weerstand ertussen (de nekline) uit. Een dubbele top is het spiegelbeeld na een stijging. Het is een klassiek patroon uit de technische analyse. Het patroon is pas bevestigd als de koers door de nekline breekt, en ook dan kan het mislukken. Een 'koersdoel' berekenen uit de hoogte van het patroon is een vuistregel, geen voorspelling. Dit is educatie en geen beleggingsadvies.
Kern principes
- 1. Twee dalen of pieken op ongeveer hetzelfde niveau
- 2. Het patroon heeft een voorafgaande trend nodig die het kan omkeren
- 3. Alleen een doorbraak van de nekline bevestigt het patroon
- 4. Een doorbraak met groter volume is overtuigender, maar geen garantie
Stappen plan
- 1
Zoek een voorafgaande trend
Een dubbele bodem heeft een daling nodig om om te keren, een dubbele top een stijging. Zoek een duidelijke trend van meerdere weken tot maanden. Zonder trend is er niets om om te keren.
- 2
Markeer het eerste dal en de weerstand
Markeer het eerste dal en de piek die daarna volgt. Dat wordt de nekline. Noteer het volume als je dat gebruikt.
- 3
Controleer het tweede dal
Het tweede dal ligt ongeveer op hetzelfde niveau als het eerste. Wees niet te streng: kleine afwijkingen zijn normaal. Laat het patroon zich vormen en anticipeer er niet op.
- 4
Wacht op de doorbraak en plan je trade
Stap pas in na een slotkoers door de nekline. Bepaal vooraf je instap, stop-loss, koersdoel en positiegrootte, en bereken de verhouding tussen risico en kans.
- 5
Beheer en evalueer de trade
Houd je aan je stop-loss en je plan. Noteer de trade in een dagboek en bekijk later welke patronen werkten en welke niet. Test nieuwe aanpakken eerst op historische grafieken of met een demo.
Details per onderdeel
Wat het patroon laat zien
Na een daling maakt de koers een laagste punt. Daarna stijgt hij tot een weerstand, zakt weer naar ongeveer hetzelfde niveau en stijgt opnieuw. De gedachte is dat verkopers bij de tweede poging het niveau niet meer lager krijgen. Dat is een uitleg achteraf en geen zekerheid.
Een dubbele top is het spiegelbeeld: twee ongeveer even hoge pieken na een stijging, met een steun ertussen. Breekt de koers onder die steun, dan is het patroon bevestigd.
De nekline en het koersdoel
De nekline is het niveau tussen de twee dalen (bij een dubbele bodem de weerstand, bij een dubbele top de steun). Tot de koers daar doorheen breekt, is het patroon niet bevestigd. Veel patronen mislukken doordat de koers bij de nekline omkeert.
Een vuistregel voor het koersdoel is de hoogte van het patroon, afgezet vanaf de nekline. Dat is geen voorspelling: het doel wordt vaak niet gehaald. Het rekenvoorbeeld hieronder laat zien hoe je dit doorrekent.
Volume, tijd en andere bevestigers
Veel handelaren letten op het volume: lager bij de tweede bodem, hoger bij de doorbraak. Ook de tijd tussen de dalen (meestal enkele weken tot maanden) en een afwijking tussen koers en een indicator als de RSI worden gebruikt. Zulke bevestigers kunnen helpen om zwakke patronen te vermijden, maar ze garanderen niets. Er is geen vast getal waarmee een patroon wel of niet slaagt.
Risico en verhouding tot je doel
De stop-loss staat meestal onder het laagste punt van het patroon. Bij een brede W kan dat ver onder je instap liggen. Het risico kan dan groter zijn dan het koersdoel aan winst oplevert. Reken dit vooraf uit, en bepaal je positiegrootte zo dat een verlies binnen je maximale risico per trade blijft.
Gebruik je hefboomproducten, dan komt daar het risico van snelle, grote verliezen en financieringskosten bij.
- Kunnen herkennen van trends, steun en weerstand
- Basiskennis van volume en stop-loss orders
- Een vast plan voor risico per trade
- Grafiekpakket met volume
- Rekenblad of tool voor positiegrootte
- Tradingdagboek
- 01 Zoek twee dalen op ongeveer gelijke hoogte na een daling
- 02 Teken de nekline door de piek tussen de twee dalen
- 03 Stap pas in na een slotkoers boven de nekline
- 04 Controleer of het volume bij de doorbraak hoger is dan gemiddeld
- 05 Bereken vooraf je risico en je positiegrootte
- 01 Zet een stop-loss onder het laagste punt van het patroon (of onder de nekline)
- 02 Een veelgebruikt koersdoel: hoogte van het patroon boven het doorbraakpunt
- 03 Je kunt een deel van de positie sluiten bij een tussendoel
- 04 Sluit of herzie de positie als de koers terugvalt onder de nekline
Reken voorbeeld
Fictief rekenvoorbeeld (geen advies, geen voorspelling). Een aandeel daalt en vormt twee dalen rond €40. De piek ertussen, de nekline, ligt op €50. Na een slotkoers boven €50 stap je in op €50,50. Je zet je stop-loss op €39 (net onder de dalen).
Formules:
- Hoogte van het patroon = nekline − dal = €50 − €40 = €10
- Koersdoel (vuistregel) = nekline + hoogte = €50 + €10 = €60
- Risico per aandeel = instap − stop = €50,50 − €39 = €11,50
- Kans per aandeel = doel − instap = €60 − €50,50 = €9,50
- Verhouding kans / risico = €9,50 / €11,50 = 0,83
Hier is het mogelijke verlies dus groter dan de mogelijke winst. Dat is geen reden om te kopen. Je kunt de trade overslaan, of op een instap wachten die dichter bij de stop ligt.
Positiegrootte: wil je maximaal €100 riskeren, dan is dat €100 / €11,50 = 8,7, afgerond 8 aandelen. Een verlies bij de stop is 8 × €11,50 = €92. Het doel zou 8 × €9,50 = €76 opleveren. Spread, orderkosten en een gat tegen je stop komen daar nog bij. Het koersdoel wordt vaak niet gehaald.
Hypothetisch voorbeeld, geen advies.
Reken het zelf uit
Risico's en risicobeheer
- Valse doorbraken: de koers keert terug onder de nekline
- Patronen zijn achteraf gemakkelijker te zien dan op het moment zelf
- Het koersdoel wordt vaak niet gehaald
- De stop-loss kan ver van de instap liggen, waardoor de verhouding tussen risico en kans ongunstig wordt
- Gaten en snelle bewegingen kunnen je stop-loss voorbijgaan
- Kosten (spread, orderkosten) en financieringskosten bij hefboomproducten
- Bij crypto en kleine aandelen zijn patronen minder betrouwbaar door grote schommelingen
Leer de basis
Belangrijkste punten
- De dubbele bodem en de dubbele top zijn klassieke patronen. Ze geven een mogelijke omkering aan, geen zekere.
- Alleen een doorbraak van de nekline bevestigt het patroon. Wie eerder instapt, handelt op een verwachting.
- Reken vooraf uit wat je risico is in verhouding tot je koersdoel. Een ver stop-loss kan de verhouding ongunstig maken.
- Patronen mislukken regelmatig. Beperk daarom je risico per trade en test je aanpak eerst op historische grafieken of in een demo.
Veelgestelde vragen
Hoe betrouwbaar is de dubbele bodem? +
Er is geen vaste betrouwbaarheid. Patronen mislukken regelmatig en wat als 'betrouwbaar' wordt opgegeven, hangt af van hoe het patroon is gedefinieerd en gemeten. Behandel elk patroon als een kandidaat en beperk je risico per trade.
Hoe bereken ik het koersdoel? +
Een vuistregel: meet de hoogte tussen het laagste punt en de nekline en zet die hoogte boven de nekline. Dalen op €10 en nekline op €14 geeft een hoogte van €4 en een doel van €18. Het doel wordt vaak niet gehaald, dus plan met een stop-loss en een voorzichtige verwachting.
Werkt dit patroon ook bij crypto? +
Je ziet het patroon ook bij crypto, maar daar zijn de koersschommelingen groter en vallen valse signalen vaker voor. Crypto is een zeer risicovol product zonder depositogarantie. Bij hefboom kun je meer verliezen dan je inleg. Gebruik daarom ruime afstanden en een kleine positie.
Herkomst
Algemene techniek