In het kort
- De economie en de aandelenmarkt bewegen in golven. Die golven heten cycli.
- Een cyclus heeft vier fasen: groei, top, krimp en dal.
- Sectoren gedragen zich niet altijd hetzelfde in elke fase. Dit is een algemeen beeld, geen vaste regel.
- Je weet pas achteraf in welke fase je zat. Timen is daarom erg moeilijk.
- Je hebt wel invloed op kosten, spreiding, horizon en het bijsturen van je portefeuille.
Wat is een marktcyclus?
De economie groeit niet in een rechte lijn. Er zijn periodes van groei en periodes van krimp. Aandelenkoersen volgen dat beeld vaak, maar niet precies. Koersen kunnen al bewegen vóórdat de cijfers van de economie veranderen, omdat beleggers vooruit kijken. Daardoor lopen economie en beurs niet altijd gelijk.
Een cyclus duurt geen vaste tijd. Sommige duren een paar jaar, andere veel langer. Er is geen kalender waarop je kunt vertrouwen.
De vier fasen
- Groei (expansie). Bedrijven verdienen meer, er komen banen bij en mensen geven meer uit. Koersen stijgen vaak, maar niet elke dag.
- Top. De groei vertraagt. Prijzen en rente kunnen hoog zijn. Beleggers worden vaak optimistisch. Je ziet een top meestal pas achteraf.
- Krimp (contractie). Bedrijven verdienen minder en de economie koelt af. Koersen dalen vaak, soms hard. Zo’n daling heet ook wel een beermarkt.
- Dal. De economie zit op een laag punt. Het slechte nieuws is bekend. Het herstel kan dan beginnen, maar ook dit weet je pas later.
Hoe gedragen sectoren zich?
Sectoren reageren verschillend op de cyclus. Dit zijn algemene patronen uit het verleden. In de praktijk wijken ze regelmatig af.
- Cyclische sectoren zoals industrie, reizen en luxe hangen sterk af van hoeveel mensen en bedrijven uitgeven. Ze schommelen vaak meer mee met de economie.
- Defensieve sectoren zoals voeding, gezondheidszorg en nutsbedrijven leveren zaken die mensen blijven kopen. Hun resultaten zijn meestal stabieler. Ook zij kunnen dalen.
- Gevoelig voor rente zijn bijvoorbeeld banken, vastgoed en groeibedrijven. Een rentewijziging kan hun koers raken.
Meer hierover lees je in sectorrotatie. Dat is een methode waarbij je probeert te wisselen tussen sectoren. Dat vraagt goed timen, en dat blijkt lastig.
Waarom timen zo moeilijk is
- Je ziet de fase pas achteraf. Cijfers over de economie komen met vertraging en worden later aangepast.
- De beurs kijkt vooruit. Koersen kunnen al stijgen terwijl het nieuws nog slecht is, en andersom.
- Je kunt twee keer ongelijk hebben. Wie uit de markt stapt, moet ook op tijd weer instappen. Mis je de beste dagen, dan kost dat rendement.
- Emoties werken tegen je. Angst bij dalingen en enthousiasme bij stijgingen leiden vaak tot kopen op hoge en verkopen op lage koersen.
- Verwachtingen kloppen vaak niet. Ook professionele analisten zitten er regelmatig naast.
Dit betekent niet dat cycli niet bestaan. Het betekent dat je ze lastig kunt gebruiken om de markt te slim af te zijn.
Wat kun je wél beïnvloeden?
Je kunt de markt niet sturen. Een aantal dingen bepaal je zelf.
Kosten
Elke transactie, elk beheerpercentage en elk valutaverschil kost geld. Over lange tijd tellen kleine bedragen op. Vergelijk daarom de kosten van een broker goed.
Spreiding
Verspreid je geld over meer bedrijven, sectoren en regio’s. Dan raakt één slechte keuze je minder. Spreiding haalt het risico niet weg, maar maakt het kleiner. Lees meer in portefeuille en spreiding of bij ETF’s.
Horizon
Wanneer heb je het geld nodig? Geld dat je over vijf jaar nodig hebt, vraagt een andere aanpak dan geld voor over dertig jaar. Hoe korter je horizon, hoe groter de kans dat je in een dal moet verkopen.
Bijsturen (herbalanceren)
Na verloop van tijd verschuift de verdeling in je portefeuille. Stijgt één deel sterk, dan wordt het een groter deel dan je wilde. Door af en toe terug te gaan naar je oorspronkelijke verdeling houd je het risico op het niveau dat je koos. Doe dit volgens een vaste regel, niet op gevoel.
Wat kun je hiermee?
Gebruik cycli om te begrijpen wat er gebeurt, niet om te voorspellen. Kies een aanpak die tegen een tegenvallende periode kan. Schrijf vooraf op wanneer en waarom je bijstuurt.
Dit artikel is educatief en geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico’s met zich mee en je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.