Getokeniseerde aandelen en ETF’s zijn digitale stukjes van bestaande beleggingen. In dit artikel leggen we uit wat tokenisatie is, hoe het werkt, welke voordelen en risico’s erbij horen en hoe de regels in Europa globaal in elkaar zitten. Dit is uitleg en geen beleggingsadvies.
Wat zijn getokeniseerde aandelen en ETF’s?
Tokenisatie betekent dat een recht op een bestaand product digitaal wordt vastgelegd in een token. Een token is een digitaal bewijsstuk dat op een blockchain staat. Een blockchain is een gedeeld digitaal grootboek waarin transacties worden bijgehouden.
Een getokeniseerd aandeel is dus een token dat de waarde van een aandeel volgt. Een getokeniseerde ETF (een indexfonds dat op de beurs wordt verhandeld) werkt op dezelfde manier, maar dan voor een mandje met beleggingen. Ook andere zaken kunnen worden getokeniseerd, zoals vastgoed, grondstoffen of obligaties.
Let op: het token is niet altijd hetzelfde als het aandeel zelf. Wat je precies bezit, hangt af van de voorwaarden van de uitgever. Soms heb je een recht op de waardeontwikkeling, soms ook op dividend of stemrecht, en soms alleen een vordering op de uitgever.
Hoe werkt het?
- Een uitgever, vaak een financiële instelling, houdt de onderliggende aandelen of ETF-aandelen aan bij een bewaarder.
- De uitgever geeft tokens uit die aan deze beleggingen zijn gekoppeld. Dat gebeurt meestal met slimme contracten. Dat zijn computerprogramma’s op de blockchain die vaste afspraken automatisch uitvoeren.
- Beleggers kopen en verkopen de tokens via een platform dat deze tokens aanbiedt.
- De waarde van het token hoort de koers van het onderliggende product te volgen. Dat lukt niet altijd precies.
Fractioneel beleggen
Met tokens kun je vaak een deel van een aandeel kopen. Kost een aandeel bijvoorbeeld €900, dan kun je voor €90 een tiende deel kopen. Bij een ETF werkt het net zo. Dit heet fractioneel beleggen. Sommige gewone brokers bieden dit ook aan zonder blockchain, dus tokenisatie is hiervoor niet altijd nodig.
Voordelen
- Lagere instapdrempel: je kunt met een kleiner bedrag beginnen.
- Mogelijk snellere afwikkeling: een transactie kan sneller klaar zijn dan bij traditionele handel, waar het afwikkelen soms een of twee werkdagen duurt.
- Mogelijk lagere kosten: met minder tussenpartijen kunnen kosten lager uitvallen. Dit hangt sterk af van het platform en de uitgever.
- Transparantie: transacties op een blockchain zijn vaak terug te vinden en moeilijk achteraf te veranderen.
- Toegang buiten beurstijden: sommige platforms laten handel toe buiten de openingstijden van de beurs.
Risico’s
- Tegenpartijrisico: je bent afhankelijk van de uitgever en de bewaarder van de onderliggende aandelen. Gaat een van hen failliet, dan kan het lastig zijn om je recht uit te oefenen.
- Bewaring: tokens worden bewaard in een digitale portemonnee of bij een platform. Raak je toegang kwijt of wordt een platform gehackt, dan kun je je tokens verliezen.
- Liquiditeit: liquiditeit is hoe makkelijk je kunt kopen of verkopen zonder dat de prijs sterk beweegt. Bij veel tokens is er weinig handel, waardoor je soms moeilijk of tegen een slechte prijs verkoopt.
- Koersverschil: de prijs van het token kan afwijken van de koers van het onderliggende aandeel of de ETF.
- Juridische onzekerheid: het is niet altijd duidelijk welke rechten je hebt, bijvoorbeeld bij een faillissement.
- Technische risico’s: fouten in een slim contract of een storing in het netwerk kunnen schade veroorzaken.
- Beleggingsrisico: zoals bij elk aandeel of elke ETF kan de waarde dalen. Je kunt je inleg verliezen.
Regelgeving in Europa
De regels hangen af van hoe het product precies is opgezet. Dit is een algemeen overzicht en geen juridisch advies.
- MiFID II: is een Europese wet voor beleggingsdiensten. Als een token als financieel instrument telt, zoals een aandeel, vallen de aanbieder en de dienst in de regel onder deze regels.
- MiCA: de Europese verordening voor crypto-activa. Ze geldt voor crypto-activa die niet al onder bestaande financiële regels vallen. Of een bepaald token onder MiFID II of MiCA valt, hangt van de vormgeving af.
- Toezicht: in Nederland houdt onder meer de AFM toezicht op beleggingsdiensten. Op Europees niveau werken toezichthouders zoals ESMA aan een eenduidige uitleg.
Niet elk platform dat tokens aanbiedt, is vergund voor beleggingsdiensten. Controleer in het register van de toezichthouder welke vergunning een aanbieder heeft en onder welk toezicht het product valt.
Waar let je op?
- Lees de voorwaarden: wat bezit je precies, en wat gebeurt er bij een faillissement van de uitgever?
- Kijk wie de onderliggende aandelen bewaart.
- Controleer de kosten, de verhandelbaarheid en het koersverschil met het onderliggende product.
- Controleer de vergunning van de aanbieder.
- Beleg alleen met geld dat je kunt missen en spreid je beleggingen. Lees ook onze uitleg over diversificatie.
Conclusie
Getokeniseerde aandelen en ETF’s zijn een andere manier om beleggingen vast te leggen en te verhandelen. Ze kunnen de drempel verlagen, maar brengen eigen risico’s mee, zoals tegenpartijrisico, bewaring en beperkte handel. Weet daarom goed wat je koopt en bij wie.
Beleggen brengt risico’s met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Dit artikel is informatief en geen beleggingsadvies. Meer uitleg vind je op Daytraders.nl.